اگر تا به حال بعد از ریختن چای، قهوه، روغن یا جوهر روی لباس محبوبتان تصور کردهاید که دیگر راهی برای نجات آن وجود ندارد، تنها نیستید. لکهها یکی از رایجترین دردسرهای شستوشوی لباس هستند؛ اما نکته مهم اینجاست که هر لکه، روش پاک کردن مخصوص به خودش را دارد و استفاده از یک روش اشتباه میتواند آن را ماندگارتر کند.
در این راهنمای کامل، یاد میگیرید برای هر نوع لکه، از لکههای غذایی و نوشیدنی گرفته تا چربی، خون، جوهر و لوازم آرایشی، بهترین و مؤثرترین روش لکه بری چیست. اگر میخواهید بدون آسیب زدن به پارچه، لباسهایتان را مثل روز اول تمیز کنید و از دور انداختن لباسهای لکهدار جلوگیری کنید، ادامه این مطلب را از دست ندهید.
به طور کلی، لکهها را میتوان به چند گروه اصلی تقسیم کرد:
- لکههای چربی و روغنی مثل روغن غذا، کره، سسهای چرب و لوازم آرایشی
- لکههای پروتئینی مثل خون، عرق، شیر و تخممرغ
- لکههای رنگی و گیاهی مثل قهوه، چای، میوه، سس و زردچوبه
- لکههای شیمیایی و رنگی مقاوم مثل جوهر، رنگ، ماژیک و مواد صنعتی
شناخت نوع لکه، اولین قدم برای انتخاب روش صحیح لکهبری است.
فیلم راهنمای لکه بری لباس
جدول راهنمای سریع لکهبری
| نوع لکه | اقدام فوری | روش مناسب | موارد ممنوع |
| روغن و چربی | جذب چربی اضافه با دستمال | مایع ظرفشویی، جوششیرین، پودر جاذب | آب داغ، مالش شدید |
| قهوه و چای | آب سرد و دستمال تمیز | سرکه سفید، شوینده ملایم، لکهبر | خشک کردن سریع |
| خون | فقط آب سرد | آب اکسیژنه رقیق، سرکه سفید | آب داغ، خشککن |
| جوهر | قرار دادن دستمال زیر لباس | الکل 70 درصد | مالش شدید، گرما |
| رژ لب | برداشتن چربی سطحی | جوششیرین، شوینده چربیبر | شستوشو با آب داغ |
| شکلات و سس | حذف مواد اضافه | مایع ظرفشویی و آب سرد | فشار دادن لکه |
| عرق زرد | اقدام اولیه با محلول ملایم | آب اکسیژنه رقیق، شوینده مناسب | سفیدکننده قوی روی رنگیها |
پاک کردن لکه روغن از لباس بدون آسیب به پارچه
لکههای روغن از سختترین لکههای لباس هستند و اگر سریع تمیز نشوند، به بافت پارچه نفوذ میکنند و پاک کردنشان سختتر میشود. به همین دلیل بهتر است بلافاصله بعد از ایجاد لکه، برای تمیز کردن آن اقدام کنید.
- پودر بچه: برای لکههای تازه روغن، ابتدا با یک دستمال تمیز یا کاغذ، روغن اضافه را بدون مالش شدید از روی لباس بردارید. سپس مقداری پودر بچه روی لکه بریزید و حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه صبر کنید تا چربی را جذب کند. بعد پودر را پاک کرده و کمی مایع ظرفشویی و آب روی محل لکه بریزید. با انگشت یا یک مسواک نرم، بهآرامی روی لکه بکشید و در آخر لباس را با شوینده معمولی بشویید.
- سرکه: اگر لکه روغن با روشهای ساده پاک نشد، میتوانید از ترکیب سرکه سفید و آب استفاده کنید. مقدار مساوی از سرکه و آب را مخلوط کرده، با یک پارچه تمیز روی لکه بزنید و حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه اجازه دهید روی آن بماند. سپس محل را با آب بشویید و لباس را با صابون یا مایع لباسشویی تمیز کنید.
- ترکیب جوششیرین و مایع ظرفشویی: برای لکههای قدیمی روغن، ترکیب جوششیرین و مایع ظرفشویی گزینه مناسبتری است. مقداری از این دو ماده را مخلوط کنید تا خمیر شود، سپس آن را روی لکه قرار دهید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبر کنید. بعد با یک مسواک نرم روی محل بکشید تا چربی جدا شود و در نهایت لباس را با شوینده مناسب بشویید تا کاملاً تمیز شود.
پاک کردن لکه قهوه از لباس؛ قبل از خشک شدن چه کنیم؟
لکه قهوه اگر همان لحظه تمیز نشود، بعد از خشک شدن سختتر از بین میرود. به همین دلیل بهتر است در اولین فرصت برای پاک کردن آن اقدام کنید تا لباس مثل روز اول تمیز بماند.
- استفاده از لکهبر مخصوص لباس: ابتدا قسمت لکشده را بررسی کنید و در صورت امکان، لکهبر را روی بخش کوچکی از لباس امتحان کنید. سپس مقدار مناسبی از لکهبر را مستقیماً روی لکه قهوه بریزید یا طبق دستور محصول با آب مخلوط کنید. اجازه دهید حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی لکه بماند تا مواد پاککننده اثر کنند. بعد لباس را با آب ولرم و یک شوینده ملایم بشویید و قبل از خشک کردن، مطمئن شوید که لکه کاملاً از بین رفته است.
- سرکه سفید: برای یک روش خانگی، میتوانید مقدار مساوی سرکه سفید و آب را ترکیب کنید. یک پارچه تمیز را به محلول آغشته کرده و بدون مالش شدید، روی لکه قهوه قرار دهید تا محلول به آرامی لکه را حل کند. حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه صبر کنید، سپس قسمت موردنظر را با آب سرد بشویید و لباس را با شوینده ملایم شستوشو دهید.
- نمک: اگر لکه تازه است و مواد شوینده در دسترس ندارید، نمک میتواند به جذب بخشی از رطوبت و رنگ قهوه کمک کند. ابتدا کمی نمک روی لکه بریزید و بهآرامی روی پارچه پخش کنید. اجازه دهید ۱۵ تا ۳۰ دقیقه باقی بماند، سپس نمک را با یک برس نرم یا دستمال تمیز بردارید. در پایان لباس را با آب سرد و شوینده مناسب بشویید تا اثری از لکه باقی نماند.
پاک کردن لکه چای از لباس با روشهای خانگی و حرفهای
چای مانند قهوه از نوع لکههای گیاهیِ رنگدار است و اگر سریع پاک نشود، بهویژه روی پارچههای روشن، اثر زرد یا قهوهای ایجاد میکند. برای لکه تازه، ابتدا با آب سرد پشت لکه را بشویید. سپس کمی مایع ظرفشویی یا لکهبر ملایم روی محل بزنید و بعد از ۱۰ دقیقه آبکشی کنید. اگر لکه قدیمی بود، ترکیب سرکه سفید و آب یا جوششیرین میتواند کمککننده باشد.
پاک کردن لکه خون از لباس سفید و رنگی
لکه خون بعد از خشک شدن بهسختی از روی لباس پاک میشود. بنابراین بهتر است قبل از گذشت ۲۴ ساعت، لکه را از بین ببرید تا به بافت پارچه نچسبد.
- سرکه سفید: برای لکههای تازه خون، ابتدا با یک دستمال تمیز یا آب سرد، مقدار اضافی خون را بهآرامی از روی لباس بردارید. سپس کمی سرکه سفید روی قسمت لکهدار بریزید و حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید تا سرکه روی لکه اثر بگذارد. بعد با یک دستمال نخی تمیز و مرطوب، محل را بهآرامی پاک کنید و از مالش شدید خودداری کنید تا لکه پخش نشود. اگر هنوز اثری از خون باقی مانده بود، این کار را دوباره تکرار کرده و در پایان لباس را با آب سرد و شوینده مناسب بشویید.
- نشاسته ذرت: برای لکههای قدیمی و خشکشده، میتوانید از ترکیب نشاسته ذرت و آب استفاده کنید. مقداری نشاسته را با کمی آب مخلوط کنید تا خمیر یکدستی به دست آید، سپس خمیر را روی لکه قرار دهید و اجازه دهید کاملاً خشک شود. بهتر است لباس را در معرض نور خورشید قرار دهید تا اثر پاککنندگی بیشتر شود. بعد از خشک شدن، خمیر را با یک حوله مرطوب یا مسواک نرم بهآرامی پاک کنید و در صورت باقی ماندن لکه، مراحل را دوباره تکرار کنید.
- آب اکسیژنه(هیدروژن پراکسید): آب اکسیژنه به دلیل خاصیت سفیدکنندگی ملایم، میتواند برای پاک کردن لکه خون، مخصوصاً روی لباسهای سفید، مؤثر باشد. مقدار کمی از آن را روی لکه بریزید، چند دقیقه صبر کنید و سپس لباس را با آب سرد بشویید. قبل از استفاده، بهتر است آن را روی بخش کوچکی از لباس امتحان کنید تا مطمئن شوید باعث تغییر رنگ یا آسیب به پارچه نمیشود.
پاک کردن لکه جوهر و خودکار از لباس
یکی از مؤثرترین روشها برای پاک کردن لکه جوهر و خودکار از لباس استفاده از الکل ۷۰ درصد است. ابتدا یک دستمال یا حوله تمیز زیر قسمت لکهدار قرار دهید تا جوهر به بخشهای دیگر لباس منتقل نشود. سپس پنبه یا پارچه نرمی را به الکل آغشته کرده و بدون مالش شدید، چند بار روی لکه ضربه بزنید تا جوهر کمکم جذب پنبه شود. اگر لکه مقاوم بود، لباس را چند دقیقه در مقدار کمی الکل قرار دهید و دوباره همین کار را تکرار کنید. در پایان، لباس را با آب سرد و شوینده ملایم بشویید. قبل از استفاده از الکل، بهتر است آن را روی قسمت کوچکی از لباس امتحان کنید تا مطمئن شوید به پارچه آسیب نمیزند.
اسپری مو هم برای پاک کردن لکه خودکار کاربرد دارد، چون در ترکیب آن الکل وجود دارد. ابتدا یک پارچه تمیز زیر لکه بگذارید، سپس اسپری را مستقیماً روی محل بزنید و ۲ تا ۳ دقیقه صبر کنید. بعد با یک دستمال تمیز، لکه را بهآرامی پاک کنید و در آخر لباس را با شوینده مناسب بشویید و آبکشی کنید تا اثری از جوهر و اسپری باقی نماند.
پاک کردن لکه زردی عرق از لباس سفید
برای لباسهای سفید یا رنگ روشن، محلولی از آب اکسیژنه و آب تهیه کنید. پارچه را به محلول آغشته کرده یا آن را روی قسمت لکهدار بریزید و حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبر کنید. سپس محل را بهآرامی با دست یا یک برس نرم تمیز کنید و در پایان لباس را با مایع یا پودر لباسشویی بشویید. آب اکسیژنه خاصیت سفیدکنندگی ملایمی دارد و به رفع زردی عرق کمک میکند.
همچنین برای جلوگیری از ماندگار شدن لکههای عرق، میتوانید قبل از شستوشو کمی پودر بچه یا نشاسته ذرت روی محل موردنظر بپاشید تا رطوبت و چربی اضافی را جذب کند و احتمال ایجاد لکه کاهش یابد.
پاک کردن لکه رژ لب و لوازم آرایشی از لباس
یکی از روشهای ساده، پاک کردن لکه رژ لب و لوازم آرایشی از لباس استفاده از خمیر دندان سفید و معمولی است. مقدار کمی خمیر دندان روی لکه بزنید و با انگشت یا یک مسواک نرم، بهآرامی روی آن پخش کنید. حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید تا خمیر دندان روی لکه اثر بگذارد، سپس لباس را با آب ولرم بشویید. اگر هنوز اثری از لکه باقی مانده بود، این مراحل را یک بار دیگر تکرار کنید.
روش مؤثر دیگر، استفاده از جوش شیرین است. مقداری جوش شیرین را با چند قطره آب مخلوط کنید تا خمیری یکدست به دست آید. خمیر را روی لکه بمالید و حدود ۱۵ دقیقه صبر کنید. سپس با یک مسواک نرم یا دستمال تمیز، محل را بهآرامی تمیز کرده و در پایان لباس را با مایع یا پودر لباسشویی بشویید.
هر دو روش بدون آسیب به بافت پارچه، به از بین رفتن لکههای رژ لب و بیشتر لوازم آرایشی کمک میکنند؛ البته هرچه لکه تازهتر باشد، نتیجه نهایی بهتر خواهد بود.
پاک کردن لکه شکلات، بستنی و سس از لباس
ابتدا لباس را پشت و رو کنید و قسمت لکهدار را روی چند لایه دستمال کاغذی یا یک دستمال تمیز قرار دهید تا لکه به جای پخش شدن، جذب دستمال شود. سپس یک محلول از یک قاشق چایخوری مایع ظرفشویی، نصف قاشق چایخوری آمونیاک و یک لیوان آب سرد آماده کنید.
یک پارچه نرم و بدون پرز را به این محلول آغشته کرده و بهآرامی روی لکه ضربه بزنید. از مالیدن پارچه روی لباس خودداری کنید، چون این کار باعث میشود لکه بیشتر در تار و پود پارچه نفوذ کند. هر بار که پارچه کثیف شد، از قسمت تمیز آن استفاده کنید تا لکه بهتدریج از لباس جدا شود.
بعد از کمرنگ شدن لکه، لباس را با آب سرد آبکشی کرده و در نهایت با مایع یا پودر لباسشویی بشویید تا هیچ اثری از شکلات، بستنی یا سس روی پارچه باقی نماند.
پاک کردن لکه زردچوبه
زردچوبه یکی از سرسختترین لکههای خانگی است. اگر سریع اقدام کنید، شانس پاک شدن بیشتر است. ابتدا پودر اضافی را بدون مالش بردارید. سپس محل را با مایع ظرفشویی و آب سرد تمیز کنید. اگر لکه ماند، از خمیر جوششیرین و آب یا لکهبر مخصوص استفاده کنید. برای پارچههای حساس، استفاده از سفیدکننده توصیه نمیشود.
پاک کردن لکه شمع
لکه شمع را نباید بلافاصله با آب شست. ابتدا اجازه دهید موم کاملاً خشک شود، سپس آن را بهآرامی از روی لباس جدا کنید. برای باقیمانده چربی، از دستمال کاغذی و اتوی ملایم با دمای کنترلشده استفاده کنید تا چربی جذب شود، سپس محل را با شوینده مناسب بشویید.
پاک کردن لکه میوه و آبمیوه
این لکهها معمولاً رنگدانه دارند و هرچه زودتر پاک شوند، بهتر نتیجه میدهند. آب سرد، مایع ظرفشویی و در صورت نیاز سرکه سفید گزینههای مناسبی هستند. از آب داغ پرهیز کنید، چون ممکن است لکه را تثبیت کند.
لکهبری بر اساس نوع پارچه
لکهبری لباس پنبهای و نخی
پارچههای پنبهای معمولاً مقاومترند و بیشتر روشهای لکهبری را تحمل میکنند. با این حال، هنوز باید از مالش شدید و آب داغ برای لکههای ناشناخته خودداری کرد.
- لکهبری لباس پلیاستر
پلیاستر نسبت به حرارت حساستر است. برای این نوع پارچه بهتر است از شوینده ملایم و آب ولرم استفاده شود و از مواد خیلی قوی کمتر استفاده شود. - لکهبری لباس پشمی
پشم حساس است و ممکن است با مالش یا دمای بالا آسیب ببیند. برای لکههای پشمی، استفاده از لکهبر مخصوص یا خشکشویی انتخاب امنتری است. - لکهبری لباس ابریشمی
ابریشم بسیار ظریف است و نباید با الکل، سفیدکننده یا شوینده قوی آزمایش شود. بهتر است لکههای روی ابریشم در خانه دستکاری نشوند و به متخصص سپرده شوند. - لکهبری لباس سفید
لباس سفید انعطاف بیشتری برای بعضی روشها دارد، اما هنوز هم باید مراقب بود که مواد سفیدکننده باعث زردی یا آسیب نشوند. - لکهبری لباس رنگی
در لباسهای رنگی همیشه خطر رنگپریدگی وجود دارد. بنابراین، پیش از استفاده از هر محلول، تست روی بخش داخلی یا درز لباس ضروری است.
نکات مهم در لکهبری
- همیشه از کمخطرترین روش شروع کنید.
- برای لکههای قدیمی، گاهی چند بار تکرار لازم است.
- اگر لکه بزرگ است، از لبههای آن به سمت مرکز کار کنید تا پخش نشود.
- قبل از اتو کردن، مطمئن شوید لکه کاملاً از بین رفته است.
- برای لباسهای رسمی، مجلسی و گرانقیمت، ریسک نکنید و از متخصص کمک بگیرید.
رایجترین اشتباهات در پاک کردن لکه لباس
پاک کردن لکه لباس فقط به انتخاب شوینده مناسب بستگی ندارد؛ گاهی یک اشتباه کوچک میتواند باعث ماندگار شدن لکه یا حتی آسیب دیدن پارچه شود. اگر میخواهید لباسهایتان سالم بمانند، بهتر است از این اشتباهات رایج دوری کنید.
- از آب داغ برای هر لکهای استفاده نکنید: اگر نوع لکه را نمیدانید، ابتدا آن را با آب سرد تمیز کنید. آب داغ میتواند لکههایی مثل خون یا تخممرغ را برای همیشه روی پارچه ثابت کند.
- در مصرف شوینده زیادهروی نکنید: استفاده بیش از حد از مواد شوینده یا سفیدکننده، ممکن است رنگ لباس را کمرنگ کرده یا به بافت آن آسیب بزند.
- پاک کردن لکه را به تعویق نیندازید: هرچه لکه بیشتر روی لباس بماند، نفوذ آن به الیاف بیشتر شده و تمیز کردنش سختتر میشود.
- قبل از استفاده از هر مادهای تست انجام دهید: ابتدا شوینده یا لکهبر را روی قسمت کوچکی از لباس که دیده نمیشود امتحان کنید تا از تغییر رنگ یا آسیب پارچه مطمئن شوید.
- لکه را با شدت مالش ندهید: مالیدن شدید باعث پخش شدن لکه، نفوذ بیشتر آن به بافت پارچه و حتی ایجاد پرز یا پارگی میشود. بهتر است با دستمال یا پارچه تمیز، بهآرامی روی لکه ضربه بزنید.
- چند شوینده را با هم ترکیب نکنید: مخلوط کردن مواد مختلف، بهخصوص سفیدکننده و سایر شویندهها، ممکن است به پارچه آسیب بزند یا حتی بخارهای خطرناک ایجاد کند.
- لباس لکهدار را قبل از مطمئن شدن از پاک شدن لکه خشک نکنید: گرمای خشککن یا اتو میتواند لکه را روی پارچه تثبیت کند و از بین بردن آن را دشوارتر کند.
- برچسب شستوشوی لباس را نادیده نگیرید: بعضی پارچهها به مواد خاص یا دمای بالا حساس هستند و رعایت نکردن دستور شستوشو ممکن است به لباس آسیب بزند.
چه لکههایی را نباید در خانه پاک کرد؟
بعضی لکهها بهدلیل ترکیبات خاص یا حساسیت پارچه، با روشهای خانگی ممکن است بدتر شوند و آسیب بیشتری به لباس بزنند. در این موارد بهتر است قبل از هر اقدامی، از روشهای تخصصی یا خشکشویی کمک بگیرید.
| نوع لکه | چرا بهتر است در خانه پاک نشود؟ |
| لکه رنگ، تینر و مواد شیمیایی | ممکن است با مواد شوینده واکنش دهد و لکه را پخشتر یا پارچه را خراب کند. |
| لکه روغن صنعتی و گریس ماشین | چربیهای صنعتی نفوذ زیادی دارند و روشهای معمول خانگی همیشه جواب نمیدهند. |
| لکه روی لباسهای ابریشمی و ظریف | مواد قوی مثل سفیدکننده یا حلالها میتوانند به بافت پارچه آسیب بزنند. |
| لکه جوهر دائمی و ماژیک ضدآب | این لکهها رنگدانههای مقاومی دارند و ممکن است با روشهای خانگی پخش شوند. |
| لکه خون قدیمی و خشکشده روی لباس حساس | پاک کردن اشتباه ممکن است لکه را تثبیت کند یا به رنگ پارچه آسیب بزند |
| لکههای ناشناخته روی لباس گرانقیمت | امتحان کردن مواد مختلف میتواند ارزش و ظاهر لباس را از بین ببرد. |
چه زمانی لباس را به خدمات لکهبری تخصصی بسپاریم؟
گاهی بعضی لکهها با روشهای خانگی پاک نمیشوند یا استفاده از مواد نامناسب میتواند به رنگ و بافت لباس آسیب بزند. لباسهای گرانقیمت، پارچههای حساس، لکههای قدیمی و سرسخت یا لباسهایی که نیاز به مراقبت ویژه دارند، بهتر است به خدمات لکهبری تخصصی سپرده شوند تا بدون ریسک آسیب، تمیز و سالم باقی بمانند.
در چنین شرایطی، خشکشویی آنلاین کلینو با دریافت لباس از درب منزل و تحویل دوباره آن بهصورت تمیز، خوشبو و اتوکشیده، فرآیند لکه بری و شستشو را برای شما سادهتر میکند. این مجموعه خدماتی مانند خشکشویی، لکهبری تخصصی، اتوکشی حرفهای، رنگرزی و رفوی لباس را ارائه میدهد و برای شستشوی انواع لباس، پتو و پرده از مواد شوینده باکیفیت و استاندارد استفاده میکند. دریافت و تحویل درب منزل، بستهبندی مرتب و صرفهجویی در زمان و هزینه باعث میشود بدون دردسر، لباسهای خود را با کیفیت مناسب تحویل بگیرید.
لطفا برای لکه بری شاتوت از روی لباس هم راه حل بنویسید
ممنون از توجه شما
در اولین فرصت مقاله بروزرسانی خواهد شد و در مورد لکه بری شاتوت و موارد دیگه راه حل گفته میشود.